Mentoraat in Vlaanderen


Zoals u hierboven kunt lezen is dit jaar een cursus mentoraat gestart. Dit is weer de zoveelste nieuwigheid die de evangelische wereld binnensluipt. Hoog tijd dus om deze hele hype eens onder de loep te houden.

Uitgangspunten

Om te beginnen, het woord ‘mentor’ of mentoraat komt niet in de Bijbel voor. Desondanks komen we toch christenen tegen die onbevangen deze cursus volgen. Bepaalde personen, leiders of organisaties hebben hen er met allerlei argumenten toe overhaald. De meest gehoorde argumenten zijn: “In de wereld maakt men gebruik van dure coaches om mensen te stimuleren, aandacht te geven en succesvol te zijn. Maar wij als christenen blijven achter”.
Deze redenering doet me denken aan het verhaal van het volk Israël die, net als de volkeren rondom, ook een koning wou, en daardoor God verwierp om koning over hen te zijn (1 Samuël 8:6-9). Verder wordt de indruk gewekt dat het principe van mentoraat in de Bijbel voorkomt, wat absoluut niet klopt. We lezen hierboven: “Wat zou er van Paulus geworden zijn zonder Barnabas?” Zouden we niet eerder moeten zeggen: “wat zou er van Paulus geworden zijn zonder de Heilige Geest?” Ook lezen we in de Bijbel nergens dat Jozua door Mozes werd opgeleid. Ook de stelling dat de Heer Jezus 12 mannen koos, hen onderwees, met betrekking tot hun bediening (nl. Hem dienen bij het brengen van het evangelie van het koninkrijk waartoe Hij gezonden werd), heeft niets te maken met mentoraat. Het gaat om discipelschap, wat totaal iets anders is. Dat laat de Bijbel duidelijk zien. Al de zogenaamde voorbeelden die men uit de Bijbel haalt, Paulus en Timotheüs, Elia en Elisa, vormen geen bewijs van wat men mentoraat noemt. Gewoon ontstellend. Pure drogredenen. Men haalt het gewoon uit de wereld om het geloof iets kunstmatig (mechanisch) te maken.

Betekenis van het woord

Wat betekent het woord ‘mentor’? Een rondje langs verschillende woordenboeken geeft de volgende betekenis:
Mentor men-tor (Grieks); de-woord (mannelijk); mentors, mentoren; leidsman, raadsman, naar Mentor, vriend van Odysseus, leidsman van diens zoon Telemachos (Bron, geraadpleegd juli 2011). We merken meteen op dat dit woord uit het Grieks komt en niet uit Joodse traditie. Er zijn verschillende betekenissen te vinden op het internet. Maar aan de hand van de advertentie hierboven lijkt de volgende betekenis meer te kloppen met wat men bedoelt met mentoraat.
Mentor (opvoeding) Een ‘mentor’ is iemand die zijn (levens)ervaring gebruikt om een ander terzijde te staan. In het onderwijs is een mentor bijvoorbeeld een leerkracht die leerlingen die daaraan behoefte hebben, op een breed gebied adviseert en begeleidt (Bron, geraadpleegd juli 2011).

Als we naar de Bijbel kijken, zien we het volgende: De Heer Jezus verbiedt Zijn discipelen om zich leidslieden (Statenvertaling: ‘meesters’) te laten noemen. Want één is uw Leidsman, de Christus (Mattheüs 23:10). Verder zien we dat de Heer Jezus Zijn discipelen de Trooster, de Heilige Geest belooft om hen bij te staan (Grieks: Parakleet), om hen te leiden, te begeleiden, onderwijzen en alles te binnen te brengen (Johannes 16). Ook in de brieven van de apostel Paulus wordt duidelijk geleerd dat God apostelen, profeten, evangelisten, leraars en herders aan de gemeente gegeven heeft om de gemeente op te bouwen en toe te rusten (Efeze 4). God heeft het wel heel goed geregeld in Zijn gemeente. Of heeft God Zich misschien vergist? Is de Heilige Geest misschien voor niets gekomen? Kunnen we met geestelijke dingen omgaan net zoals we omgaan met een opleiding tot piloot of wat dan ook? We letten ook op wat de apostel Paulus verder schreef, namelijk dat, wanneer deze door God gegeven gaven in de gemeente aanwezig zijn en functioneren, er toerusting en opbouw (groei) in de gemeente zal zijn. Deze groei naar volwassenheid of mannelijke rijpheid zal de gemeente beveiligen tegen het heen en weer geslingerd worden, door allerlei wind van leer. Dit is de manier zoals God het geregeld heeft in Zijn gemeente. Laten we dit toch respecteren en geen vreemd vuur in Zijn gemeente brengen (cfr. Nadab en Abihu, Leviticus 10:1).

Achtergrond en Organisaties

We keken ook naar de achtergrond van de cursus en naar organisaties en personen die een belangrijke rol spelen bij deze cursus. We lezen dat Eugène Poppe van Leadership Dynamics en Equip Nederland hierbij betrokken zijn. Op hun websites lezen we het volgende:

Trainingsschool Leadership Dynamics (Eugène Poppe)

Inhoud.
De opleiding bestaat uit drie onderdelen. Elke toerustingdag zullen de cursisten vanuit de Bijbel met elkaar nadenken over diverse aspecten van geestelijk leiderschap. Om de geestelijke basisprincipes die we in leiderschapsontwikkeling hanteren te verduidelijken, zal het beeld van de arend gedurende het jaar regelmatig aangehaald en uitgewerkt worden. Deze geestelijke principes worden o.a. uitgelegd in het boek Geboren om te vliegen, dat Eugène Poppe samen met Henk Stoorvogel heeft geschreven. Daarnaast zullen er een aantal vaardigheden worden behandeld, die iedere geestelijke leider nodig heeft om goed te kunnen functioneren. Als basis voor dit onderdeel wordt o.a. materiaal gebruikt van Equip, een organisatie die het gedachtengoed van John Maxwell uitdraagt. * (Bron, geraadpleegd juli 2011).

IEquip Nederland

Equip Nederland verzorgt een 3 jaar durende leiderschapstraining met als visie om leiders te mobiliseren voor de grote opdracht van Jezus Christus. De materialen hiervoor zijn geschreven door John C. Maxwell, een van de meest gerespecteerde sprekers op het gebied van Leiderschap. In totaal bestaat de training uit 36 lessen, waarin leiders getraind worden in geestelijke, lange termijn en praktische vaardigheden. De lessen worden plaatselijk gegeven door mensen, die hun sporen hebben verdiend in het leiding geven binnen gemeenten en christelijke organisaties. Eugène Poppe is één van de docenten die deze groep trainers onderwijst in de materialen van Maxwell. * (Bron, geraadpleegd juli 2011).

Purpose Driven Nederland

PurposeDriven Nederland bestaat uit een kleine groep mensen die een aantal jaren geleden in aanraking kwamen met het boek PurposeDriven Church en het gedachtengoed van Rick Warren. De mensen van deze groep bezochten diverse conferenties in de kerk van Warren, de Saddleback Church en begonnen de principes die ze daar leerden toe te passen in hun eigen gemeenten. Een gestage en gezonde groei in de diepte en de breedte van de gemeente was het gevolg. Eugène Poppe en Jan Baan horen beide tot het kernteam, wat leiding geeft aan Purpose Driven Nederland. *

Het onderstaande komt van de website van Leadership Dynamics (Bron, geraadpleegd juli 2011)
Basistraining Geestelijk leiderschap van Leadership Dynamics. Leadership Dynamics verzorgt overal in het land trainingen op het gebied van geestelijk leiderschap. Deze training wordt op verzoek van een kerk, gemeente, christelijke organisatie of studentenvereniging gegeven. Daarbij onderscheiden we de volgende trainingen:

De Kop – bestemming en roeping (Bron, geraadpleegd juli 2011)
Ontdek je roeping vanuit je bestemming – voorbeeld van Ezra.
Er is veel onduidelijkheid over begrippen als bestemming en roeping. Wat bedoelen we hiermee en hoe weet je nu wat je bestemming en je roeping is? Vanuit het leven van de priester/schrijver Ezra gaan we in deze studie deze begrippen verder uitwerken en praktisch inhoud geven.
De geboorte en dood van een droom.
Ieder mens heeft ‘ergens’ een droom. Niet altijd bewust, maar toch. Samen gaan we op zoek naar onze droom en ontdekken we wegen om deze gestalte te geven. Het lezen en bespreken van het boek De DroomGever van Bruce Wilkinson is een onderdeel van deze studie.
Op weg naar succes, een levenslang proces.
Wanneer is iemand succesvol? De wereld omschrijft dit anders dan de Bijbel dit doet. De laatste spreekt over vrucht dragen. Wat kun je doen om in Gods ogen vrucht te dragen? Door middel van zelfreflectie worden mensen geholpen op weg naar hun succes. Ook helpen we hen om een persoonlijk groeiplan te ontwikkelen.
Omgaan met onzekerheid in je leiderschap.
Leiders moeten sterk zijn. Die mythes zorgen er voor dat veel leiders zich uiterlijk anders voordoen dan ze innerlijk zijn. Iedere leider worstelt van tijd tot tijd met gevoelens van onzekerheid. De vraag is niet hoe je daar van af komt, maar veel meer hoe je daar mee om leert gaan. Komt onze zekerheid voort uit prestatie en imago of vinden we onze zekerheid in onze identiteit in Christus. Op deze vragen geven we in deze studie antwoorden.
Leven met de verschillende seizoenen in ons leven.
Prediker 3 zegt het zo mooi: “Alles heeft zijn uur en ieder ding onder de hemel zijn tijd”. Deze verzen vertellen ons dat wij leven te midden van seizoenswisselingen. Wisselingen van omstandigheden, stemmingen en levensloop. Maar ook ons geestelijk leven kent deze seizoenswisselingen. Hoe gaan we daar mee om en hoe herkennen we in welk seizoen we zitten?

Tot zover het citaat van de website van Leadership Dynamics van Eugène Poppe. Er valt hier veel op aan te merken, maar we beperken ons tot wat er geleerd wordt over De Droomgever. Dit boek van Bruce Wilkinson blijkt een belangrijke rol te spelen in de cursus mentoraat. In zijn boek Doelgericht misleid schrijft Warren Smith het volgende over Bruce Wilkinson:
Toen ik Rick Warren en Robert Schuller volop aan het lezen was, bemerkte ik dat Bruce Wilkinson, de auteur van The Prayer of Jabez (Het gebed van Jabes), een boek had met de titel The Dream Giver (De Droomgever). Ik kocht het en las het de volgende dag. Toen ik het las voelde dat aan alsof ik weer een ander boek van Robert Schuller las. Het hele boek ging over het aanmoedigen van mensen om de ‘Grote Droom’ na te jagen en datgene te verkrijgen, waarvan Wilkinson beweert dat God, de ‘Droomgever’, in ieders hart heeft geplaatst. In het voorwoord schreef Wilkinson: “Ik moet de mens nog vinden die geen droom heeft. Zij kunnen hem misschien niet goed omschrijven. Zij kunnen hem vergeten zijn. Zij kunnen er niet langer in geloven. Maar hij is daar. Ik noem dit universele en krachtige verlangen een Grote Droom.”

Net zoals Rick Warren vermeldt Wilkinson nergens Robert Schuller in zijn boek, maar hij gebruikt de leringen van Schuller over het bereiken van iemands dromen, om vorm te geven en nadruk te leggen op haast alles wat hij over dromen aanbiedt. Wilkinsons schijnbaar oorspronkelijk gebruik van de term ‘Grote Droom’ (Big Dream), met hoofdletters, werd door Schuller reeds gebruikt sinds 1977. Vele andere verwijzingen, subtiel of niet subtiel, kunnen direct toegewezen worden aan het droom-materiaal dat gevonden wordt in Schullers geschriften en leringen van de laatste vier decennia. In feite is ‘Dromen’ de eerste stap van Schullers formule van “Acht Stappen van Bergenverzettend Geloof”.
Jezus’ naam kon nergens gevonden worden in Wilkinsons boek The Dream Giver. Misschien kwam dat omdat Jezus nooit sprak over “uw dromen uitleven”.
Als de Bijbel over de laatste dagen zegt: “uw oude mannen zullen dromen dromen”, spreekt hij niet over dit soort dromen. De enige dromen die in de Bijbel worden genoemd komen tijdens de slaap. Bijbelse dromen en visioenen hebben niets van doen met deze die ingebeeld worden en in het hart van de mens gevonden worden – het soort ‘dromen’ die Wilkinson beschreef. Het droomproces dat Wilkinson opperde had niets van doen met de leringen van de Bijbel, maar had alles van doen met de leringen van Robert Schuller. Rick Warren had gezegd dat Wilkinsons gesprek zou zijn “gebaseerd op de principes van de Bijbel die geleerd worden in dit boek”. Maar Wilkinson had geen enkel Bijbels principe ter sprake gebracht, omdat er geen Bijbelse principes bestaan over dit soort van dromen. De term ‘Gods Droom’ kan niet in de Bijbel gevonden worden. Maar het is een term waarvan ik later zou ontdekken dat Robert Schuller die reeds vele jaren gebruikte.
Bron, geraadpleegd juli 2011.

Het is duidelijk dat dit model van Bruce Wilkinsons Droom Gever model heeft gestaan voor Eugène Poppe’s boek Geboren om te vliegen:

Geboren om te vliegen – Geestelijke lessen uit het leven van de arend.
Een arend als beeld van de gelovige. Henk Stoorvogel en Eugène Poppe schreven een schitterend boek over deze Bijbelse metafoor. Geboren om te vliegen is een boek dat christenen helpt om hun bestemming en roeping vorm en inhoud te geven. Aan de hand van diverse bijbelgedeeltes over de arend werken de auteurs dit beeld verder uit. Het boek bevat naast de tekst ook ornithologische achtergrondinformatie over de arend en foto’s. (Bron, geraadpleegd juli 2011)

John Maxwell

John Maxwell is de volgende persoon die we in beschouwing moeten nemen. Hij speelt een belangrijke rol in de branche van leiderschap trainingen. Hij heeft verschillende boeken geschreven. Hij is een gewezen predikant uit de Verenigde Staten. Volgende informatie, die wij vrij hebben vertaald, vindt u op het internet (Bron, geraadpleegd juli 2011):

Grootte met betrekking tot materiaal van Maxwell is in grote lijnen het volgende:
Ten eerste, de manier waarop hij de Heilige Schrift gebruikt (misbruikt) om zijn principes te verkondigen. Het is overduidelijk dat deze principes niet in de Bijbel te vinden zijn. Zijn omgang met de Schrift toont dat Maxwell niet op de hoogte is van de juiste methoden van Bijbel-interpretatie.
Ten tweede, hoe hij impliciet of expliciet een aantal New Age leraren en leerstellingen promoot en ondersteunt.
Ten derde, hoe hij twijfelachtige theologische leerstellingen gebruikt, zoals een onjuiste opvatting over de wonderen, een opvallende afwezigheid van het kruis, en diverse psychologische doctrines, met inbegrip van eigendunk psychologie en temperamenten psychologie.
Ook van groot belang is Maxwells aanhaling en gebruik van New Age leraren en filosofieën. De volgende voorbeelden kunnen er toe leiden dat sommige gelovigen niet alleen het materiaal dat Maxwell presenteert omarmen, maar ook denken dat deze leraren en leerstellingen ongevaarlijk zijn.

      (1) Norman Vincent Peale

De kracht van positief denken

      . Bij verschillende gelegenheden, gunstige aanhalingen of verwijzing naar Norman Vincent Peale (

The Winning Attitude

    , Maxwell blz. 47, 172).
      (2) Positieve mentale houding Pioneer Napoleon Hill. Maxwells verwijzing naar Napoleon Hill in

Eenentwintig onontbeerlijke kwaliteiten van een leider

    (blz. 69). Dit is vergelijkbaar met de bezorgdheid over het citeren van Norman Vincent Peale.
      (3) Mystieke ‘christelijke’ schrijver Richard Foster. In

The Winning Attitude

      haalt Maxwell New Age en mystieke schrijver Richard Foster aan (TWA, blz. 174-175). Een van Fosters werken is

Celebration of Discipline

      (

Het pad naar spirituele groei

    ). Richard Foster is ook co-directeur van Renovare: een internationale, New Age, oecumenische organisatie die voortkomt uit de religieuze tradities van de Quakers, waarvan de boodschap is dat de hedendaagse kerk gebrek heeft aan een aantal prachtige spirituele ervaringen die alleen kan worden gevonden door het bestuderen en het beoefenen van de middeleeuwse en ‘contemplatieve levensstijl van het vroege christendom’. Foster onderwijst de occulte leer van ‘uittreden uit het lichaam’. Hij instrueert zijn lezer: “Verlaat in je verbeelding je lichaam met je spirituele lichaam, in stralend licht, stijg op uit boven je fysieke lichaam. Kijk dan om, om jezelf te kunnen zien liggen in het gras en je gerust te stellen dat je na een korte pose terug zal keren in je lichaam.”
      (4) Maxwells gebruik van Populaire Psychologie: Maxwells geschriften zijn doorspekt met populaire psychologische concepten en methoden. Bijvoorbeeld: Zelfwaardering Psychologie: In

The Winning Attitude

    gaat Maxwell uit van een zelfbeeld psychologie (TWA, blz. 61 ev)… Helaas zijn zelfbeeld en zelfwaardering ideeën die wijdverspreid zijn in de hedendaagse evangelische wereld en op zijn zachtst gezegd, is zulke psychologie gevaarlijk en ongezond voor de groei en het geestelijk leven van een christen. In tegenstelling hiermee worden we in het Evangelie van Christus aangespoord ons kruis op te nemen en onszelf te verloochenen (Mattheüs 16:24).

ABC Ministries vzw (Herman Heyman)

We hebben zo ook ontdekt dat een organisatie als ABC Ministries vzw van Herman Heyman onderdeel is van Iequip.org van John Maxwells internationale organisatie. Een organisatie dat hoe dan ook gouden zaken doet. Het is booming business met al deze boeken die als zoete broodjes over de toonbank gaan voor hen die succesvolle leiders willen worden. ABC Ministries ondersteunt en verkondigt de leer van John Maxwell en roept op tot het volgen van leiderschap- en mentoraat-cursussen. Op de website van Equipe staat Herman Heyman als vertegenwoordiger van deze organisatie. Zij maakt gebruik van al het materiaal van deze organisatie voor het geven van de cursussen. (Bron, geraadpleegd juli 2011)

ABC Ministries over de ‘Opkomende Leiders’
Op de website van ABC Ministries staat een artikel over de opkomende leiders. Dit werd in 2006 gepubliceerd in de nieuwsbrief van ABC. Dit artikel laat heel duidelijk zien wat voor theorieën over leiderschap de gemeenten worden binnengesluisd. De hele theorie is gebaseerd op een wereldse manier van denken en niet op het woord van God. De schrijver noemt hier en daar de naam christen of Christus maar de dingen die hier aangedragen worden komen uit een wereldse filosofie. In grote lijnen komt wat in dit artikel staat hierop neer: De hoogopgeleide jonge leiders in de evangelische kerken komen niet aan de bak omdat de oudere leiders hen in de weg staan. Ze zijn door hun opleiding (en hier wordt enorme nadruk op gelegd) beter toegerust. Meer geschikt voor het werk dan de oude leiders die gevangen zitten in een ‘top-down denken’ (autoritair leiderschap systeem). Ze verlangen naar ‘echtheid’ en vinden die blijkbaar niet in de gemeente. Daar zien ze alleen maar schijnheiligheid. Ze gaan daarom hun eigen groep vormen met hun vrienden en zijn een kerk en haken dus af. Tot zover het artikel.
Veel is hierover op te merken, maar ik wil in dit bestek enkele korte opmerkingen maken.
Allereerst wordt hier uitgegaan van wat ik noem een natuurlijke of vleselijke manier van opvolging in leiderschap. Er zijn hoog opgeleide jonge mensen en daarom zijn ze leiders. Dit zien we nergens in de Bijbel. Leiderschap is in de Bijbel iets heel serieus en wordt niet aan de mens overgelaten. God roept mensen. Jezus riep twaalf gewone mannen. Het waren beslist niet de intellectuelen in die tijd. Het waren gewone ‘werker’ mensen. Gods gedachten zijn hoger dan onze gedachten en Zijn wegen hoger dan de onze. We zien dit telkens opnieuw in de Bijbel. Bijvoorbeeld bij Jakob en Ezau. Vader Izaak had Ezau getipt als de opvolger. Hij was naar de mens gezien de natuurlijke opvolger. Hij was de eerstgeborene en was ook een krachtige jongeman. Maar God zegt: “en de meerdere zal de mindere dienen.” (Genesis 25:23) en “De meerdere zal de mindere dienen. Zoals geschreven staat: Jakob heb Ik liefgehad en Ezau heb Ik gehaat.” (Romeinen 9:12-13)
God kiest niet automatisch voor de sterkste, de slimste of de hoog opgeleide, maar eerder voor wat naar de mens zwak, klein of veracht is, om zo Zijn kracht en Zijn genade te tonen. En om wat naar de mens wijs, sterk en aanzienlijk is te beschamen. Dat is een Bijbels principe. Ook wordt in dit artikel op een generaliserende wijze over de gemeenten gesproken en een basis voor rebellie neergelegd. Kritiek vanuit een bepaalde achtergrond wordt op slimme wijze de mensen, en vooral de jongeren in de mond gelegd. Dit is ook een kenmerk van de Emerging Church. Kritiek op bestaande situaties om de gemeente af te breken. Er wordt vanuit gegaan dat jongeren vanuit hun jong zijn automatisch een frisse inbreng hebben en dat ze geen blinde vlekken hebben. In dit artikel is niet de stem van de Geest van God te herkennen maar eerder de stem van de vijand.

Seculiere informatie

Ten slotte nog dit: Voor wie nog verder onderzoek wil doen op het gebied van Leiderschap trainingen: hier is nuttige informatie. Patrick Vermeren in De Human-Resources Ballon doorprikt. Dit is een niet-christen die aantoont dat al de hedendaagse HR(Human Resource) Management theorieën en testen, van onder andere Ken Blanchard(Situational Leadership), MBTI (Meyers en Briggs – die ook in het christendom worden binnengebracht), wetenschappelijk onverantwoord zijn; het is allemaal onzin. (Bron, geraadpleegd juni 2012)

Conclusie

Het is ontstellend om te ontdekken hoe gemakkelijk veel leiders in ons land zich door zulke valse leer (New Age) laten leiden. Het onderwijs van zulke dwaalleraars wordt tegenwoordig op grote schaal de gemeenten binnengesluisd langs de weg ‘leiderschap cursussen’. Als je deze mensen hoort en leest, dan is de Heilige Geest niet meer nodig. Men heeft de wereldse methoden overgenomen en behandelen geestelijke zaken net alsof het gaat om een of andere vakopleiding. Men aarzelt ook niet om te zeggen dat een mentor zelf een professioneel in zijn vak is. Ze verwijzen ook naar wereldse leiders als voorbeelden. Hoe anders spreekt de Bijbel. De apostel Paulus had het bij het rechte eind toen hij schreef “Want wij zijn voor God een aangename geur van Christus, onder hen die zalig worden en onder hen die verloren gaan; voor de laatsten een doodsgeur, die leidt tot de dood, maar voor de eersten een levensgeur, die leidt tot het leven. Maar wie is tot deze dingen bekwaam? Want wij zijn niet als zo velen, die handeldrijven met het Woord van God, maar als in oprechtheid, maar als vanuit God, voor Gods aangezicht, spreken wij het in Christus” (2 Korinthe 2:15-17).

Geliefden, laten we waakzaam zijn. De nacht is ver gevorderd!